Reklama

Niedziela Kielecka

Jak parafie dźwigały się z ruin

2022-07-19 14:02

Niedziela kielecka 30/2022, str. VI

Pomnik Polaków zastrzelonych przez Niemców w Dyminach

T.D.

Pomnik Polaków zastrzelonych przez Niemców w Dyminach

Czas po zakończeniu II wojny światowej był bardzo trudny dla niemal wszystkich wiejskich parafii diecezji kieleckiej i ich mieszkańców.

Ludzie żyli w piwnicach, nie mając domów, a posiadacze ziemianek byli uważani za szczęśliwców. Dzieci nie szły do szkół – bo albo ich nie było, albo nie miały obuwia, ubrań. Bieda, głód, ruina.

Dlaczego o tym piszę? Bo to zapominany motyw z czasów okupacji.

– Wolimy zajmować się walką i bohaterstwem, a przecież to dźwiganie się z ruin i dramaty ludności są ważnym obrazem lat 1946 -47 – mówi Niedzieli Ewa Kołomańska, historyk, kierownik Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie, badająca to zagadnienie.

W tamtych trudnych latach pomoc próbowała organizować Caritas, sporządzając raporty, organizując pierwsze kuchnie, współpracując z UNRRA (organizacją międzynarodową utworzoną w 1943 r. w Waszyngtonie w celu udzielenia pomocy obszarom wyzwolonym w Europie i Azji po zakończeniu II wojny światowej), czy z Amerykańską Polonią.

Na prośbę Caritas koła parafialne organizacji oraz księża przygotowywali raporty o stanie biedy, o liczebności parafii i najpilniejszych potrzebach. Jak mówi Kołomańska, ciekawe materiały na ten temat znajdują się w Archiwum Diecezjalnym w Kielcach. I czekają na badaczy.

Przykład parafii Gnojno

Parafia Gnojno tuż po wojnie obejmowała 20 wiosek, a liczyła 5948 osób. Znalazła się w pasie frontowym i przyfrontowym. Od sierpnia 1944 r. do 12 stycznia 1945 r. wysiedlono ludność z 7 wiosek w liczbie 2759 osób, a ewakuowane wsie zostały doszczętnie spalone. W pasie frontowym spalono 269 gospodarstw, nie ocalał ani jeden dom. W pasie przyfrontowym w czasie ofensywy spalono 60 gospodarstw oraz kościół. Zginęło 110 osób.

„Ze zgliszcz wojennych ludzie dźwigają się niezmiernie wolno. Odbudowano zaledwie 2%, ludzie mieszkają w chlewach skleconych naprędce, razem z bydłem i trzodą. Brak stodół, zboże niszczeje bez zabezpieczenia. Gospodarstwa bardzo wyniszczone, brak bydła, nie ma mleka dla dzieci, których jest wiele, dzieci chorują, cery mają żółto-blade, pokryte wyrzutami” – napisano w raporcie.

Reklama

Caritas zorganizowała w jednej z wiosek (Janowice Raczyckie) przedszkole i dożywianie. Ludność z wdzięcznością przyjęła tę opiekę, nie mając co jeść, licząc tylko na pomoc z zewnątrz. Nawet w okresie mrozów i zawiei rodzice donosili dzieci bez obuwia do punktów dożywiania. Potrzeba odzieży, obuwia, tłuszczu i cukru – ludzie pokładali nadzieję w rodakach z Polonii Amerykańskiej.

Wyniszczony Suków

Parafia Suków w okresie powojennym to 15 wiosek i małych osad o liczbie mieszkańców 3887. Przez pół roku parafia znajdowała się w pasie przyfrontowym. W czasie walk spłonęło 28 gospodarstw, 15 domów mieszkalnych, 36 stodół ze zbożem oraz 12 obór wraz z żywym inwentarzem, wojsko zabrało bydło. Zginęło 30 osób, rannych było ponad 20.

„Gleba nieurodzajna, nie daje nawet możliwości wyżywienia mieszkańców. Dotychczas podstawą dochodu była hodowla krów – po zabraniu bydła przez okupanta, ludność straciła tę podstawę. Dziatwa wymaga stałej opieki, gdyż jest wyniszczona złym odżywianiem. Rodziny nie mają nadto dla swych dzieci zupełnie obuwia i ubrania. Możliwe jest zorganizowanie przy szkole dożywiania stałego dla dziatwy, trzeba też specjalną opieką otoczyć dzieci z rodzin wyniszczonych wojną i zaopatrzyć je w obuwie, odzież, bieliznę – a także zasilać te rodziny systematycznie żywnością” – napisano w raporcie dla Caritas.

Pomoc z Rady Polonii była dla wielu jedyną deską ratunku. Polonia kierowała swoje dary przez Caritas.

Dla nas to już tylko historia, nie zawsze badana, niekoniecznie pamiętana. Czy to zamknięty rozdział dziejów? Przykład Ukrainy pokazuje, że głód dzieci i brak dachu nad głową może wydarzyć się tuż obok.

[ TEMATY ]

Wybrane dla Ciebie

Gdańsk: I Kongres 108 - Błogosławionych Męczenników II wojny światowej

Fotogr afia Juliena
Bryana, przedstawiająca 12-letnią K azię
nad ciałem zabitej
siostry andzi,
obiegła świat

Wikipedia

Fotogr afia Juliena Bryana, przedstawiająca 12-letnią K azię nad ciałem zabitej siostry andzi, obiegła świat

11 i 12 grudnia 2019 r. w gdańskich Kościołach Chrystusa Króla i św. Jakuba Apostoła oraz w Muzeum II Wojny Światowej, odbywać się będzie pierwsza edycja „Kongresu 108”. Geneza Kongresu związana jest z obchodzonym w Archidiecezji Gdańskiej Jubileuszowym Rokiem Męczenników okresu II wojny światowej.

Więcej ...

Rzecznik MSZ: wśród uczestników autokarowej pielgrzymki, która wyruszyła z Częstochowy, osoby z okolic Sokołowa, Konina i Jedlni

2022-08-06 12:56

PAP/EPA/IVAN AGNEZOVIC

Autokarem, który uległ wypadkowi w Chorwacji podróżowała pielgrzymka organizowana przez Biuro Bractwa św. Józefa, która wyruszyła w piątek Częstochowy do Medziugorje, byli w niej m.in. pielgrzymi z okolic Sokołowa, Konina i podradomskiej Jedlni - poinformował rzecznik MSZ Łukasz Jasina.

Więcej ...

Jawidz - Rokitno. Wizytacja kanoniczna

2022-08-10 20:43

Grzegorz Jacek Pelica

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Bp Zadarko: Trzeba zrezygnować z organizacji pielgrzymek...

Kościół

Bp Zadarko: Trzeba zrezygnować z organizacji pielgrzymek...

Potwierdzono śmierć s. Janiny Mateusiak w wypadku...

Kościół

Potwierdzono śmierć s. Janiny Mateusiak w wypadku...

Pielgrzym ocalony z wypadku: wybiorę się do Medjugorie,...

Wiara

Pielgrzym ocalony z wypadku: wybiorę się do Medjugorie,...

Diecezja kielecka: biskup upomniał proboszcza Pacanowa

Kościół

Diecezja kielecka: biskup upomniał proboszcza Pacanowa

Wiara

"Pojechali się modlić i zginęli...", czyli o Bożej...

Zmarła 8-letnia Waleczna Agatka. Dziewczynka 11 miesięcy...

Wiadomości

Zmarła 8-letnia Waleczna Agatka. Dziewczynka 11 miesięcy...

Rzecznik MSZ: wśród uczestników autokarowej pielgrzymki,...

Wiadomości

Rzecznik MSZ: wśród uczestników autokarowej pielgrzymki,...

W czasie choroby proś o wstawiennictwo Matkę Bożą!...

Wiara

W czasie choroby proś o wstawiennictwo Matkę Bożą!...

Proboszcz parafii w Jedlni o katastrofie w Chorwacji

Kościół

Proboszcz parafii w Jedlni o katastrofie w Chorwacji